Satelite’s Blog

-स्याटेलाइट

मान्छेका चाहनाहरु अनेक हुन्छन । इच्छ्या, आकांक्षा या लक्ष्य जे जति नाम दिउँ । सारतत्व तृष्णा हो । कसैलाइ राम्रोको तृष्णा कसैलाइ नराम्रोको तर त्यहि नराम्रोको तृष्णा गर्नेहरुले पनि तृष्णा गरिरँहदा त कहाँ त्यसलाइ नराम्रो ठान्छन र ? कहिलेकाहिँ मान्छे आफ्नैहरुबाट पनि दुखि बन्दो रहेछ । बुझाउन नसक्नु या बुझ्न नसक्नु यस्तै को भुमरिमा म परेको अनुभव भयको छ मलाइ । यो कथा लाइ सिधा भाषामा यसरि:

दाजुको एउटा राम्रो रेष्टुरेन्ट थियो । पैसा कमाउनुभयो । म पनि कहिलेकाहिँ जल नभयपनि पान मात्रै भयनि गर्न जाने ठाँउ त्यो । जल गर्नुपर्दा अरु रेष्टुरेन्ट छानिन्थ्यो । यसलाइ आदर्श या सम्मानको रुपमा हेर्दा ठिक हुन्छ । दाजुको रेष्टुरेन्टमा काम गर्ने एउटा सानो केटो थियो । १२- १३ बर्षको हुँदो हो । मायालाग्दो थियो । दुइ-तिनदिन मैले उसको दिनचर्या हेरेँ..ख्याल नगरेझैँ गरेर । बिहान पाँच- छ बजे उठेको केटो राति एघार बजेसम्म ब्यस्त छ काममा । केहि सय रुपैँयाहरुमा उसले आफ्ना महिनाहरु बेचेको छ । म मोटरसाइकल अड्याउँछु रेष्टुरेन्टको आँगनमा । उसले चाउमिन भुटिरहेको हुन्छ । ‘दाइ चिया कि चिसो ?’ उ चाउमिन बनाउँदा बनाँउदै भित्रैबाट सोध्छ । म उसका चलिरहेका साना हातहरु हेर्छु । उ सोया सस, टोमेटो केचप अनि चप गरियका भेजिटेबलहरु चाउमिनमा हालेर बेसरि चलाउँछ । ‘बिस्ने’ कतैबाट आवाज आयो । कुनै बियर या व्हिस्कि पिइरहेको ग्राहकको हुनुपर्छ यो आवाज । आवाजमा आदेश छ ! दम्भ छ ।

बिस्ने ग्यास सानो पारेर काउन्टरतिर दौडिन्छ र खुकुरि रम को क्वार्टर बोतल लियर टेबलतिर कुद्छ । ‘बिस्ने तँ मुला कति ढिलो ?’ ग्राहकले सुर्याको खिल्लि सल्काउँदै खुकुरि रमतिर हेर्दै भन्छ । जा एउटा ‘चिकन चिल्लि छिटो..’ बिस्ने फेरि किचनमा आयो । फ्रिज खोल्यो । म्यारिनेट गरेको चिकनलाइ चिकन चिल्लिमा बदल्न काम शुरु गर्यो । चाउमिन तयार भयो अर्को ग्राहकको । उ त्यो पुर्याउन जान्छ । अनि थप ग्राहकहरु..थप ग्राहकहरु । कहिलेकाहिँ बिस्नुले काउन्टरमा पैसा लिने कामपनि गर्छ । कसै कसैले उसलाइ टिप्सपनि दिन्छन । प्रायले दिन्नन । नेपालि ग्राहकहरु प्राय कञ्जुस नै हुन्छन ।

बिस्नुले रक्सि र मासुले लत्पतियका भाँडाहरु पखाल्छ । उसका हातहरु फुटेका छन । मेरो दाजुको छोरा बजारमै रहेको राम्रो बोर्डिङमा पढ्न जान्छ । उसलाइ घरमा लिन स्कुल बस आँउछ । (more…)

-लुना

दुर्गाम बाट उ नेपाल को राजधानी काठमाडौ शहर मा कलेज पढ्न आईपुगेको ३ महिना भयो । पानी को हाहाकार – महङि – ग्यासको अभाब – लोड्सेडिङ्ग आदी समस्याले गर्दा उ आज भोली केही दिन देखी काठमान्डौ को फास्टफुड म:म: मार्फत आफ्नो भोक मेट्ने गरेको छ । उसो त उस्को गाँउमा उस्को घर परिवार मा राँगा भैंसी चल्दैन तर उ पढेलेखेको र जात भात मा बिस्वास नगर्ने भयको हुनाले काठमान्डौको बातावरण मा उ निर्धक्क र निस्फिक्रि भएको छ ।

शुरु शुरु मा उस्लाई यो म:म :के हो थाहा थिएन , नाम पनि सुनेको थिएन । कलेजकै साथीहरुले खुबाउँदा उ अहिले आएर म : म : को स्बादमा चुर्लुम्म डुबेको छ ।

लोकल रेस्टुरेन्ट तिर २०-३० रुपैयाँ मा एक प्लेट म:म : आउँछ अचार र झोल सुप सहित । उ दिनको भोक म म खाएर नै मेट्ने गर्छ प्राय : । बेलुका मन नलागी नलागी पकाएर खान्छ भने कहिले लोडसेडिङ्ग हुँदा बेलुकाको खाना पनि म म नै खाएर निदाउँछ । अनी कहिले काही चाँही चिनेको गाँउलेहरुको डेरामा पाहुना बनी दिन्छ ।

एक दिन उ सधैं झै साहुजी को रेस्टुरेन्ट मा म म कुरिरहेको थियो । उस्को आँखा अगाडि चार -पाँच् तले बडेमाको म म पाक्ने भाडोमा म म पाक्दै थियो । साहुजी घरिघरि त्यो भाडाको बिर्को उतार्दै म म पाक्यो कि पाकेन हेर्दै गर्थे । त्यसरी बिर्को उतार्दा म म को मिठो बास्ना हाबामा हररर हुँदै उस्को नाक मा ठोक्किन आई पुग्दा भोकले उस्को पेट निमोठ्थियो । कहिले साहुजीले प्लेटमा राखेर म म ल्याइदिनु होला र कुपुकुपु अचार र सुपसँग खाउला भन्दै उ कुरिरहेको थियो । कुर्दा कुर्दै आफूलाई असाध्यै मिठो लागेको यो म म को बारेमा उस्ले रिसर्च गर्ने सोँच्यो । (more…)

एशियाकै सबैभन्दा लामो जातिय युद्वका नेता प्रभाकरणको मृत्यु भयको समाचार पढेँ आज । मृत्य़ु स्वभावैले प्रिय हुँदैन चाहे त्यो शत्रुको नै किन नहोस । मेरो बिचारमा त जिवनमा स्थायि शत्रु भन्ने नै हुँदैन । एउटा भ्रम हो । आखिर शत्रुपनि बाँचे त उसँगको शत्रुताले निरन्तरता पाउने हो । जब जिवनै नभयपछि के शत्रुता के मित्रता ?

आज ब्लगको बिषय बनेका छन श्रीलङकालि जातिय युद्वका नायक, तमिल नेता ‘भेलुपिल्लै प्रभाकरण’। श्रीलङ्कालि टेलिभिजनहरुले प्रभाकरण मारियको घोषणा गरिसकेका छन र अफिशियल्लि रुपमा नै अब सन १९७२ देखि चल्दै आयको तमिल जातिय युद्व समाप्त भयको छ ।

मैले भर्खरमात्र CNN मा समाचार हेर्दै थियँ । प्रभाकरण अहिले समाचारको तारो बनेका छन । उनि आज केहि घण्टा अगाडिमात्र मारिय श्रीलङ्कालि सेनाबाट । अमेरिका र युरोपियन युनियनले प्रभाकरण र उनको संगठन लिबरेशन टाइगर अफ तमिल इलम (LTTE)लाइ आतंककारि घोषणा गरेका थिय । भारत सरकारबाट समेत प्रभाकरण ‘मस्ट वाण्टेड’ थिय । भारतकै एउटा राज्य मद्रासस्थित एउटा अदालतले त उनिमाथि ‘मृत्युदण्ड’ को आदेश सुनाइसकेको थियो तर उनि पक्राउ परेनन । (more…)

बिरेन्द्र के.सि – पोखरा, हाल: दुबइ

लाखौ सपनाहरु देख्दै आँफैमा रोमान्चित हुँदै
अनिश्चताको धागोमा झुन्डेर आशाको त्यान्द्रोको माला बुन्दै विदेशीएको थिए।
बुढीकन्याहरुको स्वागतसँगै शुरुभएको मेरो यात्रा ,हिमाल, पहाड, मैदान हुँदै
सात समुन्द्र पार गर्दे, दुबइ पुगेको थियँ
म विमानबाट उत्रने बित्तिकै पाएको तातो हावाको चडकनले बेहोशीको स्वाद चखाएथ्यो।
स्वदेशी पानीको छम छमसँगै तङरिएको शरिर
बडेमानको अजङ्ग हात्तिझैँ मानिस सामु ठडिने बित्तिकै चङ्गा भएथ्यो ।
नयाँ परिवेश अनि संस्कृतिको सिको गर्दे,प्रथमतः सलामालेकुम भन्न सिकेथेँ ।
त्यस्तै कम्पनिमा भएको आगमनसँगै
आफूलाई नै प्रमाणित गर्न ब्यस्त भयथेँ (more…)

-नरेन्द्रजङ्ग पिटर

अहिले नेपाली राजनीति अत्यन्तै पेचिलो मोडमा पुगेको छ । जुन तरिकाले प्रधानमन्त्री कार्यालय र राष्ट्रपपति निवासबाट निर्णयहरु लिईए र परिणामहरु देखिदैछन त्यो एक-दोस्रो पक्षलाई अनपेक्षित थियो । शालिन र भद्र मानिने राष्ट्रपति यति भद्धा र कुरुप होलान भन्ने कुरा नेपालीजनले कहिल्यै कल्पना समेत गरेका थिएनन । स्वयं उनलेपनि आफनो भूमिका बिबादपरेर यस्तो अप्रजातान्त्रिक छबिमा फेरिएला भन्ने नसोचेको हुन सक्छ । उनि जुन तरिकाले बिबादको केन्द्र बने र बनाईयो यो उन्को सोच बिचारको उपज भन्दापनि उन्का सल्लहाकार किङ्ग मेकर र प्रभूहरुको गुरु योजना अनुसारनै थियो । यस्का अनेकौ पाटा पक्षबारे भबिस्यमा अनेकौ बहस हुनेछन नजीर बन्ने छ र देशले त्यस्को मुल्य चुकाउनुपर्नेछ ।

घटना एक सन्देश अनेकौ थिए भए । यि सबैको मोल तिर्नै पर्नेहुन्छ । अहिले अनौठो कित्ताबन्दी पनि भएको छ । सबैले आफनो परिचय र भूमिका किटान गरिसकेका छन । पर्दाका भित्रका रहस्य छर्लङ्गिएका छन । दार्शनिकहरुले भनेझै बर्ग संर्घष अत्यन्तै निर्मम र तितो हुन्छ । त्यहाँ नीति बिधी र आर्दशको कुनै महत्व हुँदैन ति त सामान्य कालमा सत्ता सन्चालनका औजारमात्रै हुने गर्छन । जब सम्म त्यो अनुकुलतामा हुन्छ तब सम्म आर्दसमय तरिकाले शासकबर्गले प्रयोग गर्छ जब त्यो भुत्ते हुन्छ तबमात्र असली अनुहारमा उनिहरु या त उभिन्छन या त कसैलाई अगाडि सार्छन । कटुवाल प्रकरण त सतहमा देखा परेको एउटा दृष्यमात्रै थियो । सो कुरा शासन केन्द्रमा देखिएका परिदृष्यले सही साबित गरेको छ र त्यस्का निमित्त नायक बनेका छन राष्ट्र्पति डा.यादब ।

बारम्बार भन्ने गरिएको माओवादी अझै फेरिएनन त्यसको दण्ड सजाय पाउनेनै छ भनेर लामोदिन देखी शक्ति केन्द्र र उनिहरुका लाउके माईण्ड मेनेजर र सहजकर्ताहरुले भन्दै आएका थिए । फेरिनुको अर्थ सनातनी ससंदिय ढर्रामा अभ्यस्त हुनु र यथास्थीतिलाई निरन्तरता दिनु र जनयूद्ध र जन आन्दोलनको भाब मर्म र उपलब्धीलाई प्रभु वर्गको पाउमा सुम्पिनु हुन्थ्यो । माओवादीलाई राजकिय सुबिधामा फसेपछी प्रतिबद्धता भुल्छन र आफै सरह बन्छन भन्ने आकलन थियो । कम्युनिष्ट फोबियाबाट ग्रसित र शित यूद्धको हयागं ओभर पालेको अमेरिका होस् या सार्कमा प्रभु दाबी (more…)

नेपालमा भारतिय हस्तक्षेपको घटना नौलो होइन । अहिले भारतिय दुत राकेश सुदको सक्रियता निकै चुलियको छ । भारतिय हस्तक्षेपको बिरोधमा धेरै शब्दहरु खर्चिइसकेका छन । यसैक्रममा आज इमेलमा प्राप्त ‘राष्ट्रिय मुक्ति सेना (National Liberation Army)’ का नाममा आयको प्रेस बिज्ञप्ति यहाँ तल जस्ताको तत्स्तै राखियको छ । यो सेनाले भारतित दुत ‘सुद’लाइ ७२ घण्टाभित्रमा नेपाल नछोडेमा भौतिक कार्वाहि गर्ने चेतावनि दियको छ । यहि प्रेस बिज्ञप्तिका नाममा यो सेनाका सैन्य प्रमुख ‘बिज्ञान’को कुरा पत्याइहाल्न त सकिन्न किनकि यस्ता कुरा बिगतमा पनि नसुनियका होइनन तर भारतिय दुतहरुको सक्रियता झनपछि झन बढेको बढेइ छ । यो तलको प्रेस बिज्ञप्ति जस्ताको तस्तै:

‘राष्ट्रिय मुक्ति सेना (National Liberation Army)’

केन्द्रिय कार्यालय

न्यायप्रेमी दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरु,

ऐतिहासिक रुपमा सम्पन्न संविधानसभाको निर्वाचनबाट मुलुक नयाँ संविधान निर्माणको अवस्थामा रहेको बेलामा सरकारमा रहेको दलहरुबीचमा विवाद उत्पन्न गराएर पुन: नेपालमाथि आफ्नो दबदबा र हस्तक्षेप कायम गर्न भारत अग्रसर भएर अगाडि आएकोतर्फहाम्रो गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको छ । नेपाल सरकारको मातहतमा रहेको एउटा विभागको प्रमुखलाई हटाउने वा राख्ने भन्ने निर्णय प्रधानमन्त्री र नेपाल सरकारको मन्त्रिपरिषदमा निहित रहेको हुँदा त्यसलाई अनावश्यक रुपमा हस्तक्षेप गर्ने, दलहरुमा रहेका अन्य आफ्ना एजेन्टबाट दवाव दिने जस्ता विस्तारवादी कदमले फेरि पनि नेपालमा भारतीय नाङ्गो हस्तक्षेपको शृंखलाको अर्को दृष्य मञ्चन भएको छ । राष्ट्रिय मुक्ति सेना नेपाल विस्तारवादी भारतको यस कदमको घोर भर्त्सना र विरोध गर्दछ ।

नेपाल एक र्सार्वभौम मुलुक हो र हामी स्वाभिमानी नेपाली र्सार्वभौम जनता हौं । विस्तारवादी भारतले पटक पटक नेपालको सत्ता सञ्चालनदेखि राजनीति सम्म प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष हस्तक्षेप गर्दै आएको कुरा र्सवविदितै छ । त्यसमा नेपालका कुत्सित अभ्रिप्राय बोकेका राजनीतिक दलमा रहेको भारतीय ‘रअ’ का एजेन्टहरुले नेपाल र नेपालीको अस्मितामाथि खुलेआम प्रहार गर्न पछि नपरेबाट पनि यो अवस्था आएको हो भन्ने हाम्रो संगठनको ठहर छ । नेपाली जनताले उनीहरुलाई राम्ररी चिन्न हामी हार्दिक आग्रह गर्दछौं । पछिल्लोपटक भारतीय ‘रअ’का एजेन्टहरु शितल निवासस्थित राष्ट्रपति कार्यालयमा समेत छिरिसकेको जानकारी प्राप्त भएको छ । सेरेमोनियल राष्ट्रपति विवादमा आउनुको पछाडि यिनै एजेन्टहरुको हात रहेकोमा कुनै शंका छैन । (more…)

धेरै भयो लेख्न नपायको । एउटा त्रासपुर्ण र धुले दिनहरुबाट म पर भाग्दै यहाँ आइपुगेको छु । सायद तपाँइहरुले ‘कस्तो अल्छि’ भयछ भन्नुहोला तर अल्छि नै चाहिँ भैसकेको छैन । दुइ दिनसम्म चुपचाप सुतेँ । अघोरै सुतेँ ।
चिसो बतास पियँ । एकसाँझ यसो बाहिर निस्केको थियँ एकजना साथि भेट भय । उनको ल्यापटपमा केहि समस्या देखियको रहेछ । हेर्नुपर्यो भनेर गैयो । समाधान सामान्य थियो । तपाँइले जान्नुभयन भने कहिलेकाँहि कालो चिया बनाउन पनि गार्है हुन्छ । उनको कम्प्युटरमा पुरानादेखि नयाँसम्मका नेपालि गितहरु सम्हालेर राखेका रहेछन । हार्डड्राइभमा कपि गरेर घरमा ल्याइ आइपडमा भरेँ । संगित सुन्नुको एउटा छुट्टै आनन्द । त्यसैमा आफ्नै नेपालि गितहरु त झन । मलाइ नेपालि सिनेमाका गितहरु मन पर्दैनन । दोहोरिलेपनि टाउकै दुखाउँछन । म सुन्दिन ।

भक्तराज आचार्यको गित अहिले स्वरुपराजले गायको ‘मुटु जलिरहेछ’ होस या अरुण थापाको ‘भुलुँ भुलुँ लाग्यो मलाइ’ मन पर्छन । १९७४ ए डि का पपले मन छुन्छन भने निर्णयका हिपहपपनि म सुन्न छुटाउँदिन ।

अब बिस्तारै लेख्नेछु । शब्दहरु बिस्तारै बिस्तारै ।..

लेख्नलाइ धेरै कुराहरु छन । म दुबइमा थिँ एकहप्ताको लागि । अबुधाबिस्थित नेपालि राजदुतावासमा एकजना इराकि इन्जिनियर साथिकोलागि नेपालको भिजिट भिषा मिलाउन गयको पनि समस्यै । नेपालले समेत भिषा दिन नमान्ने ति युद्वपिडित सक्ष्यम मान्छेहरुका बारेमा म बिस्तारै लेख्नेछु तर ‘सुत्केरिलाइ नेपाल बन्दले रोक्न सक्दैन’ भनेझैँ हाम्रो योजना ब्यक्तिगत फाइदाका लागि पटक्कै होइन । समुदायका लागि हो । हाम्रा केटाकेटिको शिक्ष्यामा सकारात्मक फाइदा पुर्याउने काममा हो । म मेरो साथिलाइ नेपाल भित्राउन अब ‘महाबिर पुन’ दाजुलाइ एउट इमेल लेख्दैछु । उहाँले ‘Nepal wireless.net’ को लेटर हेडमा एउटा लेटर लेखिदिनुभयो भने सायद साथिलाइ केहि दिनको लागि नेपाल आउन र म्याग्दिका डाँडाहरुमा पुग्न गारो नपर्ला । हेरौँ के हुन्छ । महाबिरको प्रोजेक्टमा हामिले केहि गर्ने योजना बनायका छौँ । हामिले महाबिरजिको वायरलेश प्रोजेक्टका लागि केहि सामानहरु पठायका थियौ FedEx बाट । उहाँले सामान पायर सामानहरुसँग फोटो खिचेर पठाउनु भयको रहेछ इमेलमा । म कुनै दिन राख्नेछु त्यो फोटो यहाँ । (more…)